Koronawirus – rady psychologa

Drodzy Państwo,
Poniżej znajduje się kilka porad na temat jak przetrwać obecną sytuację odosobnienia spowodowanego epidemią koronawirusa COVID-19  na terenie całej Polski.
W Norwegii na Uniwersytecie w Bergen, w Centrum Psychologii Kryzysowej, ostatnio zostały wykonane badania naukowe prowadzone nad zagadnieniem kwarantanny (publikacja: profesor Atle Dyregrov). Wynika z nich, że ..sytuacja ta ma znaczące i negatywne konsekwencje dla naszej psychiki: strach, gniew i natrętne myśli. Czynnikami stresowymi w tej sytuacji są nuda, dezinformacja, problemy z dostępem do artykułów gospodarstwa domowego, straty finansowe i poczucie piętna (Brooks i współpracownicy, 2020).
Warto zacząć od zrozumienia: po co jest kwarantanna?
Przede wszystkim, zostajemy w domu żeby zminimalizować ryzyko zarażenie siebie oraz swoich bliskich koronawirusem ale również robimy to by uchronić innych i szybko wyeliminować wirusa z naszego kraju. Choroba może rozprzestrzeniać się między ludźmi poprzez małe kropelki z nosa lub ust, które rozprzestrzeniają się, gdy osoba z COVID-19 kaszle lub wydycha powietrze. Kropelki te lądują na przedmiotach i powierzchniach wokół osoby. Inni ludzie łapią COVID-19 dotykając tych przedmiotów lub powierzchni, a następnie dotykając oczu, nosa lub ust. Można również zarazić się w bezpośrednim kontakcie. Wiele osób z COVID-19 doświadcza jedynie łagodnych objawów. Jest to szczególnie prawdziwe we wczesnych stadiach choroby. Dlatego możliwe jest złapanie COVID-19 od osoby, która ma na przykład tylko łagodny kaszel i nie czuje się jeszcze źle. Kwarantanna to nie kara ale coś co robimy dla siebie i innych. Wykazanie zbiorowej odpowiedzialności społecznej – jeśli tak myślimy o przymusie siedzenia w domu, zachowujemy do siebie szacunek i zmniejszamy poczucie bycia osaczonym.
Kwarantanna wymusza na nas konieczność spędzania całego czasu w domu – brakuje przestrzeni na rozłożenie napięcia. Tutaj pomocne może być planowanie dnia i wprowadzenie rutyny, dla siebie i dla dzieci. Dzięki temu uzyskamy poczucie przewidywalności, które może uchronić nas przed bezradnością i frustracją, która często owocuje lękiem lub złością. W niektórych domach sprawdzą się wspólnie ćwiczenia, w innych stałe godziny posiłków czy rytuały typu: wspólna poranna kawa, wieczorny seans filmowy, gry planszowe każdego dnia.
Ważne jest również utrzymywania kontaktów społecznych. Obecnie jest to bardzo proste – są telefony i internet. Powołam się tutaj na badania na badania wykonane na Uniwersytecie w Chicago. Wykazano, że ludzie prowadzący aktywne życie towarzyskie szybciej niż samotnicy powracają do zdrowia po chorobie (Cacioppo i współpracownicy, 2019). Badania udowadniają również, że bliskie kontakty społeczne podnoszą naszą odporność psychiczną i skracają czas potrzebny organizmowi do odzyskania równowagi po przebytej traumie. Niewątpliwie obecna sytuacja może być traumatyczna. Rozmowa telefoniczna z rodziną czy przyjaciółmi na temat koronawirusa daje ukojenie każdemu – wzajemnie dajemy sobie uwagę, wsparcie i zrozumienie co minimalizuje wyżej wymieniony lęk i złość.
A co robić kiedy w domu pojawi się spór? Przecież wyjść za bardzo nie można? Przyda się odrobina opanowania, dyplomacji i empatii. Otwarta komunikacja i konfrontacja z problemem może czynić cuda. Pamiętajmy, że konflikty są potrzebne – bo bez sprzeciwu nie ma rozwoju.
Warto również w miarę możliwość odciągać swoje myśli od epidemii. Poniżej znajdziecie Państwo listę proponowanych aktywności, które uczą, bawią i rozwijają. Zachęcam również do zapoznawania się z komunikatami na stronie internetowej Światowej Organizacji Zdrowia WHO. W mojej ocenie jest to najbardziej rzetelne źródło w obecnej sytuacji.

——————————————————————–

Co robić kiedy trzeba zostać w domu, z całą rodziną? Oto kilka propozycji na zagospodarowanie czasu wolnego:
1. Wspólne granie  – szczególnie polecam gry planszowe (takie jak: Góra uczuć, Pytaki, Łamacz lodów, Gra na emocjach, Dixit, Dobble itp.), zabawy ruchowe (takie jak: kalambury, ciuciubabka, baba-jaga patrzy) oraz wszelkiego rodzaju tworzenie prac plastycznych.
2. Wspólne układanie puzzli oraz rozwiązywanie zagadek i łamigłówek – to znakomity trening pamięci oraz myślenia logicznego.
3. Wspólne oglądanie filmów i seriali, czytanie książek i opowiadanie historii – polecam bajki Disneya – Zakochany Kundel, Kopciuszek, Śpiąca Królewna, Piękna i Bestia, Śpiąca Królewna, Mała Syrenka, Aladyn, 101 Dalmatyńczyków, Bambi, Dzwoneczek, Mulan i oczywiście Król Lew. Wiele z tych kultowych bajek doczekało się ekranizacji filmowych, które będą lepsze dla starszych dzieci ale i dorosłych. Polecam również filmy familijne, np. o przychodach bernardyna Beethovena. Jeśli chodzi o książki warte polecenia są wszelkiego rodzaju baśnie oraz bajki terapeutyczne – np. Bajki plasterki na dziecięce rozterki.
4. Zachęcam również do wspólnego wykonywania obowiązków domowych – porządki lub przygotowywanie posiłków bardzo zbliżają.

Joanna Wojno-psycholog szkolny